خبرگزاری مهر - گروه استان ها، مجتبی محمودی مهماندوست*: هفته کتاب امسال با همه سال‌های گذشته تفاوتی بنیادین دارد؛ نخستین سالی است که بزرگ‌مردی در میان ما نیست که به گواهی صاحب‌نظران، کتاب‌خوان‌ترین رهبر جهان بود. این غیبت، خود بهترین بهانه و بلکه فرصت است برای بازخوانی سیره‌ای که سال‌ها مغفول ماند: سیره امام شهید در مطالعه و ترویج کتاب‌خوانی. کاش شعار محوری این هفته را نیز به عاملی اختصاص می‌دادیم که اقتدار امروز ایران و برانگیختگی مردم را رقم زد.
ایشان مطالعه را نه تفریح و سرگرمی، که فریضه می‌دانستند. پیامبر اکرم(ص) فرمودند: «طَلَبُ الْعِلْمِ فَرِیضَةٌ عَلَی کُلِّ مُسْلِمٍ»؛ طلب دانش بر هر مسلمانی فریضه است. امام شهید این فریضه را در سخت‌ترین روزها هم ترک نکردند. در سال‌های فرماندهی جنگ، در دوران ریاست‌جمهوری و در روزگار رهبری نظام، کتاب و مطالعه هدفمند و متنوع در عرصه‌های مختلف از برنامه روزانه‌شان حذف نشد. ایشان فرموده بودند شب‌ها تا دیروقت مطالعه می‌کنند و در خانه‌شان همگی با کتاب به خواب می‌روند؛ عادت انس با یار مهربان را در هیچ شرایطی کنار نگذاشتند و در نهایت نیز در کنار کتاب آسمانی قرآن، در منزل و محل کار و خدمت به مردم، به فیض شهادت و دیدار دوست نائل آمدند. این یعنی حجت بر همه تمام است: اگر رهبری با آن حجم مسئولیت و کهولت سن هرگز از کتاب غفلت نکردند، ما با کدام عذر می‌توانیم؟
امیرالمؤمنین(ع) فرمودند: «نِعْمَ الْجَلِیسُ الْکِتَابُ»؛ کتاب چه همنشین خوبی است. و امام صادق(ع) روزگاری را پیش‌بینی کردند که مردم جز با کتاب‌های خود انس نمی‌گیرند؛ امروز همان روزگار است. در آشوب اطلاعات و هیاهوی شبکه‌های اجتماعی، کتاب تنها پناهگاه عمق و تفکر است. حافظ چه زیبا سروده: «هر آن کس که با کتاب آرامش یابد / ز هر غم در جهان آزاد باشد.»
اما سیره امام شهید فقط در خواندن خلاصه نمی‌شد؛ در ترویج و تشویق و اشاعه این فرهنگ زیباندیشی و زیبابینی بود. ایشان فرموده بودند سلامت فکری را باید با کتاب‌خوانی تأمین کرد و جوانان را به خواندن کتاب‌های شهدا و ایثارگران توصیه می‌کردند. سنت تقریظ‌نویسی بر ده‌ها کتاب و تقدیر و تکریم نویسندگان، معرفی کتاب‌های خوب در سخنرانی‌ها، حضور در نمایشگاه‌های کتاب و خرید کتاب‌های جدید مفید و حتی هدیه کتاب به کودکان، همه بخشی از یک راهبرد فرهنگی بود. او یک تنه جریانی را زنده نگه داشت که نیم قرن کتاب‌خوانی ایران مدیون آن است. بدون تردید هفته کتاب و کتاب‌خوانی بهترین فرصت است برای بازخوانی اندیشه امام حکیمی که حجاب معاصرت سبب غفلت ما از ابعاد وجودی ایشان شده است؛ و سزاست با تأسی از سبک و سیره حیات ایشان، شعار محوری هفته کتاب هم رنگ‌وبویی از «آقای کتاب‌خوان ایران» داشته باشد.
نکته مهمی که خود ایشان بارها بر آن تأکید کردند این بود که مشکل‌تر از نوشتن کتاب، رساندن آن به چشم و ذهن مخاطب است. تولید کتاب مهم است، اما تولید مخاطب مهم‌تر. امروز جوانان ما به خوراک فکری نیاز دارند و باید شناسنامه انقلابی خود را بشناسند. فهرست تقریظ‌های امام شهید، یک برنامه عملیاتی آماده است: از خاطرات شهدا و مدافعان حرم تا معارف دینی و ادبیات کودک و نوجوان. این گنجینه‌ای است که فقط باید سراغش رفت.
امروز که میدان و خیابان به سنگر جدید حضور مردم بدل شده، باید محتوای این حضور را غنا بخشید. کتاب، سنگر است؛ سنگر دانایی. همان‌گونه که بسیجیان در سنگرهای خاکی از جغرافیای وطن حراست کردند، امروز در سنگر کتاب از هویت و معرفت ایران عزیز دفاع می‌کنیم. می‌توان در هر شب از اجتماعات مردمی، پنج دقیقه یک کتاب از فهرست تقریظ‌ها را معرفی کرد و حماسی‌خوانان و سخنرانان نیز در خلال برنامه به آن کتاب‌ها اشاره کنند. کتاب را از قفسه به میدان خیابان بیاوریم.
نباید از فضای مجازی هراسید. امام شهید خود بر بهره‌گیری از این بستر برای ترویج کتاب تأکید داشت. بلاگرها و اینفلوئنسرهای کتاب امروز خوب عمل می‌کنند؛ باید از این ظرفیت به عنوان فرصت بهره برد، نه رقیب. در مشهد، پایتخت فرهنگی ایران، این مسئولیت مضاعف است. همسایگی با ثامن‌الحجج(ع) ما را موظف می‌کند معارف نورانی رضوی، مانند عیون اخبارالرضا، را نیز در سبد مطالعه مردم بگذاریم.
هفته کتاب امسال، هفته تجدید عهد با سیره امام شهید است. او رفت، اما فهرست کتاب‌هایش ماند. ما باید آن فهرست را از قفسه به دست مردم برسانیم. کتاب را جدی بگیریم؛ همان‌گونه که او یک عمر جدی گرفت.
*فعال فرهنگی، اجتماعی و مدرس رسانه
نظر شما