وقتی فریب از تفنگ کارسازتر می‌شود؛ در مسیر اتحاد تمامی صحرا!

به گزارش خبرنگار مهر، نادر ابراهیمی (۱۳۱۵-۱۳۸۷) داستان‌نویس، مترجم، روزنامه‌نگار و فیلمساز معاصر ایرانی بود که آثار متعددی در عرصه ادبیات داستانی و ادبیات کودک و نوجوان از خود بر جای گذاشته است. از دیگر آثار شناخته‌شده او در کنار «آتش بدون دود»، می‌توان به داستان‌های «یک عاشقانه آرام»، «بار دیگر شهری که دوست می‌داشتم» و «چهل نامه کوتاه به همسرم» اشاره کرد. او در آثار خویش توجه ویژه به مفاهیم هویت ملی، مبارزات طبقاتی و تحولات تاریخ معاصر دارد.

رمان هفت‌جلدی «آتش بدون دود» یکی از طولانی‌ترین مجموعه‌های داستانی در ادبیات معاصر ایران است که انتشار آن از سال ۱۳۵۳ آغاز شد. بستر مکانی این اثر اقلیم ترکمن‌صحرا است و وقایع آن با تمرکز بر درگیری خونین و تاریخی ۲ قبیله ترکمن، یعنی گوکلان و یموت پایه‌گذاری می‌شود. نقطه شروع داستان، ازدواج ساختارشکنانه گالان اوجا و سولماز از این ۲ قبیله متخاصم است که آتش یک کینه قدیمی را شعله‌ور می‌کند.

سیر وقایع در جلدهای بعدی از قالب تقابل ایلیاتی خارج شده و با عبور از زمان، ابعاد سیاسی و اجتماعی به خود می‌گیرد. ابراهیمی در این اثر، روند گذار جامعه سنتی به مدرن، مسئله مبارزات شهری و درگیری کشاورزان با زمین‌داران را از طریق پیگیری سرنوشت سه نسل از یک خانواده ترکمن گزارش می‌دهد. این رمان به دلیل گستردگی حوادث، پیش از این منبع اقتباس یک مجموعه تلویزیونی به کارگردانی خود نویسنده نیز بوده است. ایوب آقاخانی نیز از این رمان، یک نمایش رادیویی اقتباس کرده است.

سردبیر، گوینده و کارگردان این اثر ایوب آقاخانی است. نرگس موسی‌پور افکتور، محمدرضا محتشمی صدابردار و فرشاد آذرنیا تهیه‌کننده نمایش شنیدنی «آتش بدون دود» هستند.

در نهمین قسمت از نمایش شنیدنی «آتش بدون دود» به ترتیب اجرا شیما جان‌قربان، ایوب آقاخانی، بهرام سروری‌نژاد، فریبا طاهری، معصومه عزیزمحمدی و علی میلانی حضور دارند.

در این قسمت می‌شنویم:

ساچلی خواهر آلنی به برادرش خبر می‌دهد که اهالی قبیله فهمیده‌اند که او آن پسرک را درمان کرده و حالا آیدین و همراهانش بر آنند تا پدر پسرک را بکشند. از همین رو، ملان مادر آلنی تفنگ کشیده است و به میان جمع رفته است. آلنی می‌کوشد تا بلوا را سامان دهد و اعلام می‌دارد که تنها با حضور کدخدا باید قضاوت کنند. آلنی به دروغ اعلام می‌کند که او پسرک را شفا نداده است و این درخت مقدس بوده است که آن پسرک را شفا داده است. آلنی در میان مردم اعلام می‌کند که این خود درخت بوده که از وی خواسته است تا واسطه شفای مردم باشد.

کدخدا با آلنی به گفتگو می‌نشیند. کدخدا گمان می‌کند که آلنی شهری شده و قلب و روحیاتش دگرگون شده است. پالاز نیز برادرش را ترک کرده است و به عمویش در نزد گوکلان‌ها پیوسته است. آلنی به کدخدا اعلام می‌کند که پیش از هرچیز باید مردم یموت را با یکدیگر متحد کرد و پس از آن تمام صحرا را با یکدیگر متحد ساخت. آلنی پا را فراتر می‌گذارد و می‌گوید که باید با رضاخان بجنگیم و حقمان را پس بگیریم. کدخدا، به رغم هشدارهایش به او، به آلنی اطمینان می‌دهد که مادامی که به صحرا خیانت نکند، هرگز در شمار دشمنان او در نخواهد آمد.

ملان دارد کور می‌شود و آلنی بر آن می‌شود که او را به تهران یا گنبد ببرد و از این رو روانه گنبد می‌شود.

کدخدا به حمایت از آلنی بر می‌خیزد و از آق اویلر به خوبی یاد می‌کند تا خروج او از صحرا برای معالجه عواقبی نداشته باشد.

با گذشت شش ماه، ملان رو به بهبودی می‌رود. حالا آی دوغدی کدخدای یموت در نظر دارد تا آلنی را کدخدا کند، خانواده او اما پالاز را پیشنهاد می‌دهد. ساچلی همچنین پیشنهاد می‌دهد تا با درختکاری، درخت مقدس را میان انبوهی از درختان گم کند.

آیا آلنی موفق به اتحاد صحرا می‌شود؟ چه کسی قدرت را به چنگ خواهد آورد؟ و آیا آلنی هرگز به صحرا پشت نخواهد کرد؟

باهم نهمین قسمت از نمایش شنیدنی «آتش بدود دود» را با مدت زمان ۲۸ دقیقه و ۶ ثانیه می‌شنویم.